A. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Với mệnh lệnh “Không để học sinh nào bị bỏ lại trên hành trình nâng cao
học vấn”, mỗi cán bộ, đảng viên không ngừng học tập tư tưởng, đạo đức và làm
theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh; đồng thời phải hiểu rõ và vận dụng
những tư tưởng đó vào lĩnh vực công tác của mình. Thực hiện những lời Người
dạy có hiệu quả. Những chỉ dẫn của Người về Giáo dục và Đào tạo càng cần
được tìm hiểu kỹ để quán triệt và vận dụng sáng tạo vào từng điều kiện của cơ
sở, địa phương vừa là nhiệm vụ hàng đầu vừa là nhu cầu cấp bách của ngành
GDĐT chúng ta .
B. QUAN ĐIỂM VỀ GDĐT CỦA BÁC HỒ:
Hồ Chí Minh đặt nền móng cho nền giáo dục nhân dân, nền giáo dục dân
chủ mới. Trong những thập niên đầu của quá trình hoạt động cách mạng, Bác Hồ
đã tố cáo tội ác của thực dân trước thế giới làm cho thế giới hiểu rõ thực chất của
nền giáo dục dân ngu, nhồi sọ của chủ nghĩa thực dân, đồng thời thức tỉnh nhân
dân Việt Nam và nhân dân các nước thuộc địa vùng dậy đấu tranh chống chủ
nghĩa thực dân.
Khi mới giành được độc lập, chính quyền cách mạng còn non trẻ, bề bộn
biết bao công việc, Bác Hồ đã xác định 6 nhiệm vụ cấp bách, trong đó có 2
nhiệm vụ về giáo dục. Đó là “Chống giặc dốt” và “Giáo dục lại nhân dân” Bác
nêu rõ: “Chúng ta có nhiệm vụ cấp bách là phải giáo dục lại nhân dân chúng ta.
Chúng ta phải làm cho dân tộc chúng ta trở thành một dân tộc dũng cảm, yêu
nước, yêu lao động, một dân tộc xứng đáng với nước Việt Nam độc lập”. Bác rất
coi trọng giáo dục, vì vậy, cùng với chống “giặc ngoại xâm”, chống “giặc đói”,
phải chống “giặc dốt”.
Về nội dung giáo dục, Hồ Chí Minh nêu rõ quan điểm:
- “Phải thật khoa học, thật hợp lý phù hợp với những bước phát triển của
ta”.
- “Nội dung giáo dục phải bao gồm cả văn hoá, chính trị khoa học kỹ
thuật, chuyên môn nghề nghiệp, lao động”.
- Về phương pháp giáo dục, Bác đã chỉ thị cho Bộ Giáo dục ra tuyên bố
nêu rõ mục đích, phương pháp và tổ chức nền giáo dục mới. “...Phương pháp của
nền giáo dục mới là xóa bỏ lối học nhồi sọ, hình thức, chú trọng phần thực học...
nhằm giúp học sinh có lối nhận thức khoa học, phát triển óc phê bình, óc phân
tích và tổng hợp, tinh thần sáng tạo và óc thực tế”.
- “Phải nâng cao và hướng dẫn việc tự học”.
- Người đã viết: “Non sông Việt Nam có trở lên vẻ vang hay không, dân
tộc Việt Nam có được sánh vai với các cường quốc năm châu hay không, chính
là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em”.
C. VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỔ CHÍ MINH ĐỂ THỰC HIỆN THAY
SÁCH GIÁO KHOA LỚP 6 2018 TẠI TRƯỜNG THCS NGUYỄN HUỆ
- Về mục tiêu đào tạo con người: Vừa đào tạo con người Việt Nam phát
triển toàn diện, yêu gia đình, yêu Tổ quốc, yêu đồng bào, sống tốt và làm việc
hiệu quả, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; vừa đảm bảo phát huy
tốt nhất tiềm năng riêng của mỗi cá nhân.
- Về mục tiêu hệ thống: Xây dựng nền giáo dục mở, thực học, thực
nghiệp, dạy tốt, học tốt, quản lí tốt; có cơ cấu và phương thức giáo dục hợp lí,
gắn với xây dựng xã hội học tập; chuẩn hoá, hiện đại hoá, dân chủ hoá, xã hội
hoá và hội nhập quốc tế hệ thống giáo dục và đào tạo; giữ vững định hướng xã
hội chủ nghĩa và bản sắc dân tộc. Tạo chuyển biến căn bản mạnh mẽ về chất
lượng, hiệu quả, giáo dục đào tạo; đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây
dựng, bảo vệ Tổ quốc và nhu cầu học tập của nhân dân. Phấn đấu đến năm 2030,
nền giáo dục Việt Nam đạt trình độ tiên tiến trong khu vực. Mục tiêu giáo dục
theo tinh thần đổi mới là: phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học.
Toàn diện ở đây được hiểu là chú trọng phát triển cả phẩm chất và năng lực con
người, cả dạy chữ, dạy người, dạy nghề. Giáo dục và đào tạo phải tạo ra những
con người có phẩm chất, năng lực cần thiết như trung thực, nhân văn, tự do sáng
tạo, có hoài bão và lí tưởng phục vụ Tổ quốc, cộng đồng; đồng thời phải phát
huy tốt nhất tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân, làm chủ bản thân,
làm chủ đất nước và làm chủ xã hội; có hiểu biết và kĩ năng cơ bản để sống tốt
và làm việc hiệu quả… như Bác Hồ từng mong muốn: "một nền giáo dục sẽ đào
tạo các em nên những người công dân hữu ích cho nước Việt Nam, một nền giáo
dục làm phát triển hoàn toàn những năng lực sẵn có của các em".
Từ mục đích và yêu cầu trên giáo viên và HS trường THCS Nguyễn Huệ
Q11 đã có những định hướng và hành động cụ thể, thiết thực, vận dụng 06 quan
điểm về giáo dục của Bác trong thực hiện giảng dạy sách giáo khoa mới 2018
như sau:
1. Với quan điểm: “Phải thật khoa học, thật hợp lý phù hợp với những
bước phát triển của ta”:
GVBM xây dựng các hoạt động trải nghiệm gắn với các vấn đề thực tiễn
của xã hội; cập nhật các kiến thức mới, hiện đại liên quan đến bộ môn giảng dạy
qua việc sử dụng nguồn tài nguyên khổng lồ của internet gắn liền với giảng dạy
bộ môn.
2. Với quan điểm “Nội dung giáo dục phải bao gồm cả văn hoá, chính trị
khoa học kỹ thuật, chuyên môn nghề nghiệp, lao động”:
Kế hoạch năm học của nhà trường và các tổ chuyên môn được xây dựng
thông qua các hoạt động phong phú: tiết học ngoài nhà trường, hướng nghiệp,
trải nghiệm sáng tạo, các HĐGD NGLL đa dạng …
3. Với quan điểm “...Phương pháp của nền giáo dục mới là xóa bỏ lối học
nhồi sọ, hình thức, chú trọng phần thực học... nhằm giúp học sinh có lối nhận
thức khoa học, phát triển óc phê bình, óc phân tích và tổng hợp, tinh thần sáng
tạo và óc thực tế”:
- Kế hoạch giáo dục nhà trường và Kế hoạch giáo dục bộ môn được xây
dựng theo nội dung phát triển cả phẩm chất và năng lực con người, cả dạy chữ,
dạy người, dạy nghề.
- Bài tập vận dụng để giải quyết một vấn đề thực tiễn.
- Tiếp tục tổ chức giảng dạy và học tập tư tưởng tấm gương đạo đức, phong cách
Hồ Chí Minh cho học sinh thông qua tích hợp ở một số môn học - Thực hiện giảng dạy tích hợp đối với các môn: Ngữ văn, Giáo dục công
dân, Lịch sử, Âm nhạc, Mỹ thuật.
- Đổi mới kiểm tra đánh giá (đánh giá qua quá trình học tập, sản phẩm …
không nhất thiết phải qua các bài kiểm tra)
4. Với quan điểm “Phải nâng cao và hướng dẫn việc tự học”.
- Xây dựng kế hoạch bài dạy với một tỉ lệ hợp lý dành cho việc tự học và
tìm hiểu bài mới của học sinh tại nhà.
- Chú trọng việc hình thành kiến thức bài mới thông qua thảo luận nhóm,
học sinh tự phát hiện vấn đề và giải quyết dưới sự hướng dẫn của giáo viên bộ
môn.
5. Với quan điểm: “Non sông Việt Nam có trở lên vẻ vang hay không, dân
tộc Việt Nam có được sánh vai với các cường quốc năm châu hay không, chính
là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em”:
- Tiếp tục tổ chức giảng dạy và học tập tư tưởng tấm gương đạo đức,
phong cách Hồ Chí Minh cho học sinh thông qua tích hợp ở một số môn học
- Hoạt động Liên Đội đa dạng phong phú gắn với niềm tự hào dân tộc và
trách nhiệm của công dân đối với đất nước. Tiếp tục lồng ghép học tập và làm
theo tư tưởng, tấm gương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong các hoạt động
ngoại khóa, sinh hoạt tập thể trong nhà trường và trong triển khai thực hiện các
cuộc vận động và phong trào thi đua của ngành GD
D. KẾT LUẬN
Để nhiệm vụ thay sách giáo khoa mới thành công, lãnh đạo nhà trường
cần:
- Xác định rõ trách nhiệm gương mẫu của cán bộ đảng viên, nhất là Bí
thư, Phó bí thư chi bộ, BGH, Chủ tịch công đoàn, Tổ trưởng CM, Bí thư Đoàn
TN và Tổng phụ trách Đội:
- Cán bộ đảng viên, nhất là BCU, BGH, Chủ tịch công đoàn, Bí thư Đoàn
TN, Tổng phụ trách phải “thường xuyên tu dưỡng, rèn luyện và nêu gương sáng
trong học tập và là theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, có trách nhiệm
gương mẫu, đi đầu trong việc đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, tấm gương
đạo đức Hồ Chí Minh tại cơ quan, đơn vị. " Mỗi thầy giáo, cô giáo là tấm gương
về đạo đức, tự học và sáng tạo".
- Đổi mới từ sự lãnh đạo của chi bộ, sự quản lí của BGH đến hoạt động
của các tổ chuyên môn và việc tham gia của gia đình, cộng đồng, xã hội và bản
thân người học để tạo ra chuyển biến mạnh mẽ về chất lượng và hiệu quả giáo
dục .
- Gắn đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh với
thực hiện phong trào thi đua "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích
cực", nhằm tạo môi trường giáo dục học đường theo hướng thân thiện, văn minh,
góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng hình thành phẩm
chất công dân cho thanh thiếu niên, học sinh: văn hóa, trí tuệ, kỷ luật,...